Kolejna z bastionowych wystaw dotyczy krwawego okresu w dziejach Polski, a właściwie całej Europy Wschodniej, terroru stalinowskiego. "Skazani na karę śmierci w czasach stalinowskich" to wystawa Instytutu Pamięci Narodowej opowiadająca o tych przerażających czasach, gdy wyrok śmierci można było dostać za nic po pokazowym, uwłaczającym godności człowieka procesie.

Członkowie grupy zbrojnej NZW Wacława Grabowskiego, ps. Puszczyk, zastrzeleni przez funkcjonariuszy UB i żołnierzy KBW we wsi Niedziałki (powiat Mława) 5 lipca 1953 r. O pobycie grupy w wiosce doniósł na UB jeden z gospodarzy, który w nagrodę otrzymał 5000 zł.

Oto cytaty ze wspomnień po przesłuchaniach, a właściwie torturach, jakich dopuszczała się narzucona przez Moskwę władza w tamtych latach:
"Prawie 3 miesiące w ogóle nie byłem rozkuwany, kajdanki wbiły mi się w ręce, kość stała się martwa, na rękach wyrosły mi pęcherze. Świeciło bardzo ostre światło, może pięćset wat, dostawałem regularne uderzenia w szczękę, po obu stronach twarzy, zawsze w to samo miejsce, które bardzo spuchło i dlatego uderzenia były bardzo bolesne. Musiałem też siedzieć na samym brzegu taboretu z nogami wyprostowanymi do przodu. Całe stopy i palce musiały przylegać do podłogi. Siedziałem tylko kością ogonową, kiedy tylko próbowałem się przesunąć, dostawałem uderzenia w twarz. Musiałem tak siedzieć dzień i noc, podczas gdy przesłuchujący się zmieniali, a ja musiałem siedzieć aż do omdlenia. Stawali butami na nogach i deptali stopy. Jak się już tak długo ćwiczyło, to palce już podłogi dotykały, ale od tego napięcia miałem pozrywane całe ścięgna, odczuwam do dzisiaj ból, jakby ktoś brzytwą czy szkłem mnie kaleczył. Bili mnie również po uszach pięścią, od tego czasu do dzisiaj źle słyszę".
Ze wspomnień Wiktora Wlazło.

Protokół wykonania kary śmierci na Zygmuncie Szendzielarzu.

Do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (zachowano pisownię oryginału):

"Ze sprawozdań Prokuratorów Wojskowych wynika, że wykonywanie wyroków śmierci odbywa się niejednokrotnie w warunkach wysoce nieodpowiednich i uwłaczających powadze aktu, który jest wyrazem woli Państwa, objawionej w prawomocnym wyroku sądowym.

W szczególności wykonywanie wyroków odbywa się częstokroć w więzieniach nieomal na oczach innych więźniów, samo pozbawienie życia skazańca odbywa się przez oddanie znienacka strzału, często w kark delikwenta, ciało zagrzebywane jest w pobliżu.

W związku z tym jest celowe wydanie Władzom Bezpieczeństwa odpowiedniej instrukcji w sprawie wykonywania wyroków, która zdaniem Naczelnej Prokuratury W.P. winna zawierać między innymi następujące postanowienia:

1. Wykonywanie wyroków śmierci ma się odbywać w miejscu całkowicie odosobnionym.

2. Karę śmierci przez rozstrzelanie wykonuje się za pomocą plutonu egzekucyjnego w składzie conajmniej 4-ch ludzi, uzbrojonych w broń długą.

3. Skazaniec zostaje przywiązany w postawie stojącej do drzewa, słupa i t.p. i wówczas na komendę swego d-cy , pluton egzekucyjny oddaje do niego salwę, poczym lekarz, asystujący przy wykonaniu wyroku stwierdza zgon.

Uprzejmie proszę o zawiadomienie mnie o ustosunkowaniu się Ministerstwa B.P. do wyżej poruszonego zagadnienia".

O skazanym, aresztowanym w Nysie

A oto sowieckie wtyczki, czyli POP - pełniący obowiązki Polaka...