Z dr Markiem Sikorskim o tajemnicach Krzyża Świętego
14 grudnia w Bastionie św. Jadwigi miała miejsce prelekcja historyka sztuki, dr. Marka Sikorskiego, pod tytułem Misterium crucis. W kręgu legendy o Krzyżu Świętym. Odczyt połączony był z promocją najnowszej publikacji dr. Sikorskiego – Nysa. Zabytki i historia, wydanej pod patronatem Nyskiego Domu Kultury.
Środowy odczyt dotyczył jednego z najznamienitszych zabytków miasta, fresków w świątyni Bożogrobców, czyli Kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła, toteż słuchacze dopisali. Wykład doskonale wpisał się w przedświąteczną atmosferę, bo choć (…) tematyka Krzyża Świętego kojarzy się w Wielkanocą, to ma przecież swój początek w Bożym Narodzeniu, tłumaczył dr Sikorski.
Jak pisze w swojej książce dr Sikorski, „Misterium crucis” (łac. Tajemnica Krzyża) – to jedna z inskrypcji znajdując się we freskach kościoła Bożogrobców w Nysie. Owa inskrypcja, podobnie jak inne, staje się kluczem do zrozumienia przedstawień nieprzeciętnych, bogatej i wysokiej klasy fresków, których głównym tematem jest świętość Krzyża – narzędzia męki Jezusa i jego zbawcza rola. Aby bliżej pojąć zawartą tutaj bogatą barokową retorykę, należałoby sięgnąć do źródeł, do tradycji kościelnej opowiadającej o osobliwej historii Krzyża Świętego.
Malowidła w kościele śś. Piotra i Pawła, obok nagrobków biskupich w Bazylice św. Jakuba Apostoła i św. Agnieszki, są zabytkiem przez turystów najczęściej rozpoznawalnym i niezmiennie podziwianym. Estetyka i forma fresków to bowiem zaledwie składowe ich wartości. O wartości dzieła decyduje nasycenie treściami teologicznymi i filozoficznymi. Nic więc dziwnego, że stworzone przez Feliksa Antoniego i Tomasza Krzysztofa Schefflerów freski uznane zostały za arcydzieła polichromii iluzjonistycznej. Obfite w symbol i alegorię, przez przeciętnego widza są tyleż podziwiane, co niezrozumiałe, ponieważ dodatkowo balansują na granicy iluzji i rzeczywistości. Ukryte w tym monumentalnym dziele malarskim tajemnice dr Sikorski objaśniał z właściwą sobie lekkością i swobodą, językiem prostym, a jednocześnie barwnym. Sięgnął też do historii pochodzącego z ziemi Świętej Zakonu Bożogrobców. To właśnie im powierzono relikwię Krzyża Świętego i właśnie ich zobowiązano do opieki nad Grobem Jezusa, stąd też źródła wziął właściwy bożogrobcom kult oscylujący wokół tych dwóch, wyrażany w zakonnych rytuałach – liturgii i modlitwie. Im zawdzięczamy nie tylko rozpowszechnienie tego kultu w Kościele, ale również, co dla nas Nysan najistotniejsze, program ideowy malowideł. Wykład zilustrowała autorska prezentacja multimedialna autorstwa Kuby Kobylińskiego, obiecującego nyskiego fotografa.
Druga część spotkania upłynęła pod znakiem najnowszej publikacji dr. Marka Sikorskiego, a wydanej przez Nyski Dom Kultury, Nysa. Zabytki i historia. Jest ona efektem pracy wielu osób: przede wszystkim autora, a także Konrada Szcześniaka oraz Jakuba Kobylińskiego . To już 3 książka dr. Sikorskiego o tej tematyce, 3 i zdecydowanie najbardziej wartościowa, ponieważ starannie dopracowana, opatrzona doskonałymi fotografiami wspomnianego Kuby Kobylińskiego i podparta bogatą bibliografią. Jest to dotychczas moja najlepsza książka w ogóle z 16, które napisałem. Jestem zadowolony, bo będzie dla mnie wizytówką, a jednocześnie pomnikiem, bo jest to przecież historia Nysy, mówił dr Sikorski. Powstawała niemal rok – od pierwszych ustaleń, projektów, przez kolejne etapy pracy redakcyjnej, aż po efekt finalny – atrakcyjnie wydaną książkę popularnonaukową. Nysa. Historia i zabytki poddana została starannej, żmudnej redakcji i korekcie, czego z powodzeniem podjął się właśnie Konrad Szcześniak. I choć jak powiedział autor (…) i w słownikach zdarzają się błędy, tutaj są one wyjątkowo mało prawdopodobne.
Jeśli nie macie Państwo jeszcze pomysłu na prezent pod choinkę, polecamy książkę dr. Marka Sikorskiego Nysa. Zabytki i historia. Można ją nabyć w Nyskim Domu Kultury oraz w biurze Informacji Turystycznej w Bastionie św. Jadwigi. Koszt publikacji wynosi 44,99zł.
Anna Skrzypiec
