Proscenium 2011, czyli triumf teatru

24 listopada w Nyskim Domu Kultury rozpoczęło się święto teatru, Proscenium 2011. W trakcie XXIX Wojewódzkich Spotkań Teatrów Dramatycznych, Publicystycznych, Teatrów Poezji i Kabaretów zaprezentowało się jedenaście grup aktorskich. Już pierwszego dnia zmagań ze sceną stało się jasnym, że łatwo nie będzie. Bo o ile publiczność chętnie przyklaskiwała kolejnym propozycjom, to jury okazało się znacznie surowszym odbiorcą.

TO TU TO TAM

Złota kotara, cztery nagie mikrofony. Tutaj nic się nie ukryje, tutaj potrzeba talentu, w przeciwnym razie fiasko. Czerwony kapelusz, iskrząca srebrem marynarka, karmazynowy kwiat przy jej pole. Tak to się wszystko zaczyna. Kabaret TO TU TO TAM w Odlotowym Mixie Kabaretowym. Widownia to kupi? Kupuje, od pierwszych minut. Kabaret gra zaledwie trzema rekwizytami – stolikiem oraz dwoma krzesłami, a jednak scena jest pełna – od dobrego humoru ze szczyptą autoironii w lekkim wydaniu. Teksty? O nich –7 paniach i 3 „miłych facetach” (jak śpiewają: zamiast 40 rozbójników, czy choćby 7 wspaniałych). Leje się whisky, Marianek vel Bączek uwodzi publikę, chłop i baba edukują według Kiepskich, z lasu wyłania się przeraźliwie uroczy Czerwony Kapturek… „niech wejdzie”, „niech siada”, „niech mówi” – służba zdrowia w pełnej krasie. TO TU TO TAM w pełnej krasie kabaretowej. 

TO TU TO TAM rozśmieszają w Brzegu już od pięciu lat, a to za sprawa pomysłu i charyzmy Ewy Bruzi, szefa artystycznego kabaretu i przewodniczącej brzeskiego UIIIW. Swój repertuar określają jako adaptację różnych tekstów kabaretowych, ale ich prawdziwa siłą jest twórczość własna. Jak do tej pory podbili poczucie humoru publiczności 3 województw: Dolnośląskiego, opolskiego i łódzkiego. Na Proscenium 2011 zebrali wiele dobrych opinii, jury nie kryło oczarowania formacją, toteż nie dziwi, że TO TU TO TAM zdobyli Teraz pora na resztę głodnej żartu Polski.

Instruktor: Maria Dorota Herman

Spektakl: Odlotowy Mix Kabaretowy

Obsada: Ewa Bruzi – lider kabaretu, założycielka, przewod. Brzeskiego Uniwersytetu III wieku, Wincenty Buro, Bernadeta Fedorowicz, Irena Florkowska, Genowefa Kołakowska, Urszula Lewicka, Jadwiga Miśków, Michał Włodek, Bożena Załęska, Krzysztof Zalebik.

BEZ NAZWY

Boska. Florence Foster Jenkins. Kobieta legenda, Anioł Inspiracji oskarżany o najgorszy głos operowy. Boska. Florence Foster Jenkins. Kobieta pełna pasji. A z nią sam na sam na scenie, na oczach widowni, teatr Bez Nazwy. Publiczność oczekuje fajerwerków, bo w pamięci wciąż tętni życiem postać zrodzona z warsztatu Krystyny Jandy. Boska! – Dążenie do spełnienia marzeń teatru Bez Nazwy to wyjątkowo ryzykowne przedsięwzięcie, pojedynek z tytanami sceny. Ryzykowne tym bardziej, że w tytułową rolę wcielił się Michał Szachnowski, natomiast role męskie powierzone zostały aktorkom: Klaudii Witkowskiej (Cosme McMoon) i Aleksandrze Pietrakowskiej (St. Clair). Czym jest sztuka Bez Nazwy? To wierna kopia największego od 11 lat sukcesu Teatru Polonia, choć Madame wydaje się przaśna.  Kiedy Michał Szachnowski osiągnął najbardziej górne z górnych G, publiczność pozwoliła się porwać historii najdziwniejszej postaci dwudziestowiecznej sceny operowej. Okrzyki Bravo!, salwy śmiechu, a na zejście gromkie oklaski. Magia Bez nazwy zadziałał: te sztukę aktorzy stworzyli przy wsparciu Krystyny Jandy, wielka premiera całości (w Nysie teatr Bez nazwy wystawił tylko fragmenty) wiosną 2012r.

Instruktor: Michał Szachnowski

Spektakl: Boska! – Dążenie do spełnienia marzeń

Obsada: Michał Szachnowski – Florence Foster Jenkins

Klaudia Witkowska – Cosme McMoon

Joanna Habrajska – Dorothy

Malwina Matelska – pani Verindach-Gedge

Aleksandra Pietrakowska – St. Clair

MIMOWOLNY

Tym razem zaczyna się od rewolucji. Widownia wchodzi na scenę, od tej pory sztuka rozgrywa się na wyciągniecie ręki. Rekolekcje liryczne to teatr dziś nieco zapomniany, bo stroniący od przystępności kultury masowej. Teatr poezji pełen znaków, wymagający od odbiorcy uwagi, skupienia i niemałego wysiłku intelektualnego, który byłby jednak niczym, gdyby nie doza wrażliwości. Podstawą do zbudowania spektaklu Rekolekcje liryczne są erotyki Janusza Hurnika. Do życia na scenie powołało je 5 kobiet. Ubrane w ascetyczną czerń, przy świetle świec, wchodziły w głowę mężczyzny doświadczającego miłości. Bose stopy, teksty ograniczone do minimum – miniatury, oszczędność gestów, monotonny tembr głosu, stos białych kopert w walizce. To musiało zaintrygować i zrodzić pytania.

Tradycja teatru Mimowolny są spektakle bajkowe, w ich repertuarze znalazły się Trzy świnki, Kot w butach, Zaczarowana jabłoń, a także Kopciuszek. I choć teatr każdego roku przygotowuje przedstawienia poetyckie, to właśnie Rekolekcje liryczne okazały się najtrudniejszym egzaminem z aktorstwa.

Instruktor: Agnieszka Hurnik

Spektakl: Rekolekcje liryczne

Obsada: Maria Eichorn, Joanna Eichorn, Karolina Fidelus, Katarzyna Hajzner, Joanna Krawczyk.

CHŁOPCY PANA JANKA

Ściana upstrzona formularzami. Na każdym z nich zdjęcie i bijący po oczach triumf bezdusznego systemu: pieczątka IDIOTA. Dwa krzesła, stół, nad nim snop światła. Wokół masa papierów – zmiętych, porwanych, potęgą nudy przeistoczonych w celulozowe samoloty. Tak na Proscenium 2011 zapowiada się Idiota Muzy Pawłowej w wydaniu Chłopców Pana Janka. Opowieść o trybikach w machinie zagrana przez Adama Otrębę i Pawła Woźniaka była nader czytelna, role jasno określone kostiumem, ruchem, głosem, po prostu ogółem i detalem kreacji. Ale i tak aktorzy zaskoczyli publiczność. Wszystko dzieje się w zawrotnym tempie, niemal jednocześnie: szaleńczy taniec, chlust wody, obłęd, upadek Petenta. Prawda sceny finałowej, a przede wszystkim ładunek dramatyczny  poruszył nawet nieskłonne do pochwal jury.

Chłopcy Pana Janka, czyli Paweł Pożniak i Adam Otręba mieli już do czynienia. Nyska publiczność poznała ich jako aktorów teatru Symboliczna łapka misia w spektaklu Na pełnym morzu Mrożka. Spektakl „Idiota” na przeglądzie teatralnym „Dionizje” w Byczynie oraz „Maska” w Chełmnie i „Most” w Gdańsku zdobył nagrody i wyróżnienia.

Instruktor: Waldemar Lankauf

Spektakl: Idiota

Obsada:

Paweł Pożniak – Urzędnik

Adam Otręba - Petent

KELNERKI

Kelnerki, spektakl o marzeniach i niemożności ich zrealizowania. Aktorki Kelnerek, 4 młode kobiety, które zapracowały na uznanie jury kiełkującym talentem i objawionym tego popołudnia potencjałem. Teatr Cokolwiek w grę wciągnął publiczność, bo zaaranżował na widowni kawiarnię – z obsługą, wzgardą i nieszczerym uśmiechem włącznie. Małgorzata Nowińska, Ewelina Król, Magdalena Malajka i Katarzyna Łempicka wcielały się w kilka ról i  nie zawiodły zarówno jako kelnerki, jak i znienawidzeni klienci. Męskie kreacje wypełniły testosteronem, monologi liryzmem, a dialogi esencją uprawianego na potrzebę roli znudzeniem. Aktorki Cokolwiek – to pełne nienawiści krytej za służbową usłużnością, to szeroko rozparte nadmiarem ego rodzaju męskiego, to znów głęboko rozczarowane rzeczywistością, albo właśnie pełne nadziei na lepsze życie. O tym nie da się napisać, to trzeba zobaczyć.

Aktorki na Proscenium 2011 gościły pierwszy raz i właśnie podczas Spotkań zdecydowały się na premierę.

Instruktor: Waldemar Lankauf

Obsada:

Małgorzata Nowińska – Alison

Ewelina Król – Carol

Katarzyna Łempicka – Mel

Magdalena Malajka – Nicky

Drugiego dnia Proscenium na scenie NDK rozegrało się kolejnych 6 spektakli, w tym monodram oraz Teatr Wizji Plastycznej.

POKOJÓWKI

Oszczędna scenografia: biel włókniny pokrywającej scenę, zloty zegar, lusterko i naszyjnik na zaimprowizowanej pod materiałem toaletce. Czerń pantofli i neonowa żółć rękawic kuchennych, świadka zbrodni, jaka miała miejsce tego ranka w NDK. Spektakl toczył się na kilku płaszczyznach: gry aktorskiej trzech młodych kobiet (Natalia Marko została wyróżniona za rolę Pani), to budzącej niepokój, to znów łagodnej oraz na poziomie gry świateł. Połączenie tych trzech stworzyło nastrój i napięcie dramatyczne w spektaklu, długo nagradzanym oklaskami przez publiczność.

Grupa Głosy na nyskiej scenie zaprezentowała się już dwukrotnie, w spektakl Nuda Sławińskiego i w ubiegłym roku w Końcówce Becketta, jednak aktorki grające w Pokojówkach na Proscenium były po raz pierwszy.

Teatr GŁOSY

Instruktor: Waldemar Lankauf

Obsada:

Katarzyna Kochmaniewicz – Solange

Katarzyna Mosakowka – Claire

Natalia Marko – Pani

SJESTA

Oczarować publiczność Proscenium 2011 nie było trudno. Widownia chętnie oklaskiwała aktorów, nie szczędziła też śmiechu i wzruszeń. Ale oczarować jury? A jednak, fenomenem zdolnym poruszyć znawców teatru był teatr SJESTA z Ozimka, który zafundował Nysie spektakl inteligentny, a jednak lekki, dotykający trudnych problemów, a jednak zabawny. Skazane na wolność napisała Justyna Wajs-Fijałkowska, autorka zwycięskiego spektaklu sprzed roku, Chleb nasz powszedni…, zdobywca III nagrody aktorską oraz nagrody specjalnej za scenariusz, reżyserię i choreografię. Kreacje aktorskie 9 kobiet (jak zauważył Jacek Jabrzyk: 9 bab, to mogło skończyć się porażką!)nie pozostawiły wątpliwości – były doskonale napisane i równie doskonale wykreowane. Groteskowe, a mimo to prawdziwe. Jeśli dodać do tego dopracowane w każdym calu kostiumy, przemyślanie skromną scenografię, doskonale podany komizm postaci, słowny i sytuacyjny, wszystko staje się jasne. Sjesta musiała wygrać.

Instruktor: Justyna Wajs-Fijałkowska

Spektakl: SKAZANE NA WOLNOŚĆ (40 min.)

Obsada:

Ewa Ciepły – Kapitan

Marzena Kasperska – El Kalfi – Stewardessa

Lidia Niedźwiecka – Stewardessa

Grażyna Bonk – Stewardessa

Beata Misiura – Stewardessa

Wiesława Grecko – Wajs – Wdowa

Anna Juros – Brejwo – Pani Pulares

Elżbieta Cieśla – Christina

Małgorzata Kupis - Pisarka

TRADYCJA

Tyko jeden monodram, Naprawiacz świata, został zaprezentowany na proscenium 2011. Wykonał Mieczysław Zając, aktor teatru Tradycja. Zmagał się z bodaj najtrudniejszym zadaniem aktorskim. Na scenie biurko, fotel, stół kuchenny i miednica z wodą. I on, aktor skrywający nagość jedynie pod szlafrokiem. Aktor stojący przed publicznością uzbrojony jedynie w tekst i talent.   Mieczysław Zając, choć ma dopiero 21 lat, jest laureatem wielu konkursów zarówno na szczeblu wojewódzkim, jak i centralnym. Monodram Naprawiacz świata miał okazję już wcześniej prezentować – przed Danielem Olbrychskim, podczas jubileuszu 50-lecia kariery zawodowej aktora, 5 listopada 2011 roku w Zakrzewie.

Instruktor: Mieczysław Zając

Spektakl: monodram Naprawiacz świata

ASCEZA

Teatr Asceza istnieje na Proscenium 2011 wystąpił w dwóch odsłonach, spektakl Na jawie II oraz adaptacji Strip-tease Mrożka. Teatr Asceza jest formacją pantomimiczną, toteż choć spektakl Strip-tease jest wyjątkiem, jego aktorki wsparły się elementami pantomimy. Na jawie II utrzymany był w konwencji teatru plastycznego, gdzie językiem scenicznym jest pantomima, a gra świateł oraz muzyka otwierają przed publicznością nową rzeczywistość. Odbiór i interpretacja tego wydarzenia scenicznego nie była łatwa. Jak podkreślał Dariusz Różański, to spektakl, który aby przyswoić, trzeba przetrawić kilkakrotnie. I z pewnością nie jest to coś, o czy mówić można w kategorii „podoba” lub nie. Publiczność, przeniesiona na scenę, była poruszona Na jawie II. Druga z odsłon Ascezy, Strip-tease, nagrodzony został podwójnie – długimi oklaskami i wyróżnieniem za najlepszy spektakl.

Spektakl: STRIP-TEASE

Obsada: Katarzyna Rosińska, Małgorzata Soppa, Paweł Byjos, Mateusz Opolski

Spektakl: Na Jawie

Obsada: Katarzyna Rosińska, Małgorzata Soppa, Karolina Soppa, Paweł Byjos, Mateusz Opolski, Karolina Aleksandrowicz, Ida Kaul, Aleksandra Kluba, Dominika Kowalczyk, Kamila Pacuła, Justyna Polańska, Ewelina Moskal, Maria Owczarz, Dominik Kucharski, Sebastian Fedorowicz, Leila Al.-Anissi.

NO… WŁAŚNIE!

Takiej wrzawy na Sali widowiskowej w Nysie dawno nie było. Spektakl Nasza klasa teatru No… właśnie! Był prawdziwym wybuchem niespożytej energii, która jednak nie przeszkodziła aktorom Andrzeja Skiby opowiedzieć historii, które mogą się stać udziałem każdego z nas: o tolerancji i jej braku, zrozumieniu, empatii i odrzuceni. Jak sami opisywali na kilka minut przez nyska premierą: o tym, co łączy, ale i dzieli ludzi, o tym, co dotyczy ich samych. I właśnie to, podjęcie się zagrania historii bliskiej aktorom No… właśnie!, było kluczem do nagrody specjalnej, jaka jury przyznało Andrzejowi Skibie za wskazanie w spektaklu ważnych problemów społecznych i ich sceniczne opracowanie.

instruktor: Andrzej Skiba

spektakl: Nasza Klasa

Obsada: Aleksandra Piosek, Magdalena Pałka, Małgosia Ziemniarska, Dalida Czerniawska, Kasia..., Dominika Krawczyk, Justyna Bihun, Anna Giesa, Aleksandra Dzido, Patrycja Góra, Patrycja ..., Justyna Halenka, Paulina Musiał, Ewa Filipina Trzebuniak, Jan Rydzik, Marcin Szabliński, Wojciech Medoliński, Mateusz Szaforz, Alek Milićević, Martyna Mojzyk.

Po każdym ze spektakli zespoły aktorskie prowadzone były na rzeź w jaskini jury. W roli złego, złego i jeszcze bardziej złego gliny porad, nagan, znacznie rzadziej pochwał udzielali: Małgorzata Szczerbowska, Jacek Jabrzyk oraz Sławomir Kuligowski. W jaskini zwanej „pokojem zwierzeń” obyło się jednak bez dantejskich scen, choć bywało to strasznie, to groźnie. Ale o to chodziło. Jury minuta po minucie analizowało kolejne rozwiązania sceniczne, każdy gest, słowo wypowiadane przez aktorów. Krok po kroku brnęło przez meandra sztuki aktorskiej, by wspólnie z teatrami (i kabaretem, oczywiście) odnaleźć drogę, którą warto podążyć, czyli za: dobór repertuaru i opracowanie dramaturgiczne, inscenizację i reżyserię, realizację sceniczna (kulturę słowa, gest, ruch), oprawę sceniczną i muzyczną spektaklu.

Podczas Proscenium 2011w 11 spektaklach swoje możliwości zaprezentowało 150 aktorów. W kategorii aktorskiej jury przyznało 5 nagród.

Wyróżnienie II dla  Natalii Marko za rolę Pani w spektaklu Pokojówki

Wyróżnienie I dla Joanny Habrajskiej za rolę Dorothy w spektaklu Boska! – Dążenie do spełnienia marzeń

Miejsce III dla Pawła Pożniaka za rolę Urzędnika w spektaklu Idiota

Miejsce II dla Małgorzaty Nowińskiej za rolę Alison w spektaklu Kelnerki

Miejsce I dla Małgorzaty Łempickiej za rolę Mel w spektaklu Kelnerki

Jury przyznało także 3 nagrody specjalne.

I za scenariusz i reżyserię oraz pracę z zespołem dla Justyny Wajs-Fijałkowskiej

II za poszukiwanie teatralne i ciekawe propozycje repertuaru dla Waldemara Lankaufa

III za wskazanie w spektaklu ważnych problemów społecznych i ich sceniczne opracowanie dla Andrzeja Skiby

W kategorii najlepszy spektakl nie zabrakło zaskoczeń, bo choć jury wyróżniło aż 4 spektakle, to nie przyznało III miejsca.

Wyróżnienie IV dla teatru ASCEZA za spektakl Strip-tease

Wyróżnienie III dla kabaretu TO TU TO TAM za Odlotowy Mix Kabaretowy

Wyróżnienie II za monodram Naprawiacz świata teatru Tradycja

Wyróżnienie I dla teatru Mimowolnego za Rekolekcje Liryczne

II miejsce dla teatru No… właśnie! Za spektakl Nasza klasa

I miejsce dla teatru COKOLWIEK za spektakl Kelnerki

Jednogłośną, pewną, wspartą burza oklasków, salwami śmiechu, okrzykami Brawo!, niekończącymi się po spektaklu owacjami… decyzją, jury przyznało nagrodę Grand Prix i jednocześnie – bo inaczej być nie mogło – zbiorową nagrodę aktorską dla teatru SJESTA z Ozimka (zazdrościmy Ozimkowi, zazdrościmy TAKIEGO TEATRU) za spektakl Skazane na wolność. I miejsce - „Chleb nasz powszedni” - Teatr Sjesta z Ozimka Za scenariusz, reżyserię i choreografię - dla Justyny Weiss-Fijałkowskiej za spektakl „Chleb nasz powszedni”.

GRATULUJEMY wszystkim zwycięstwa, dziękując również za ogrom pracy, jaką Uczestnicy włożyli w przygotowanie spektakli. Dziękujemy jury za wszystkie uwagi, wskazówki, za dokładną, szczegółową analizę każdego spektaklu, po prostu za sprawiedliwą ocenę bez kurtuazyjnego poklepywania po talencie. Również publiczności należą się podziękowania – za nieliczną, oj! bardzo nieliczną obecność, ale za to jaką! Jak słusznie zakrzyknął ktoś z widowni – prawdziwą elitę, która doskonale się bawiła, wspierała aktorów oklaskami, publiczność, która stworzyła wspaniałą kameralną atmosferę.

Anna Skrzypiec

_______________________

XXIX WOJEWÓDZKIE SPOTKANIA  AMATORSKICH TEATRÓW

DRAMATYCZNYCH, PUBLICYSTYCZNYCH, TEATRÓW POEZJI I KABARETÓW

„PROSCENIUM 2011” 

Nysa, 24-25.11.2011 r.

Karta zgłoszenia do pobrania

Regulamin:

Celem „Proscenium” jest:

-          inspiracja młodych talentów do poszukiwań artystycznych w dziedzinie teatru

-          zainteresowanie młodzieży teatrem i zachęcenie do czynnego w nim uczestnictwa

-          przekazanie wzajemnych doświadczeń warsztatowych

-          kształtowanie wrażliwości na piękno języka polskiego i kulturę słowa

-          integracja amatorskiego ruchu teatralnego woj. opolskiego

-          konfrontacja dokonań artystycznych 

1. W „Proscenium” mogą wziąć udział zespoły, których członkowie ukończyli 14 lat.

2. Spotkania są imprezą otwartą dla amatorskich  teatrów dramatycznych  działających

przy szkołach, domach kultury, klubach osiedlowych itp.

3. Warunkiem uczestnictwa  w imprezie jest przesłanie Karty Zgłoszenia Zespołu oraz

nośnika (VCD, DVD, VHS) z zarejestrowanym spektaklem (max. czas trwania spektaklu do 1 godz).

4. Zespoły otrzymują telefoniczne potwierdzenie o zakwalifikowaniu do udziału w

„Proscenium” po dokonaniu przeglądu spektakli.

5. Prezentowane przedstawienie oceniać będzie Komisja Artystyczna powołana przez

organizatora.

6. Przy ocenie brane będą pod uwagę:

-          dobór repertuaru i opracowania dramaturgiczne ,

-          inscenizacja i reżyseria,

-          realizacja sceniczna (kultura słowa, gest, ruch)

-          oprawa sceniczna i muzyczna spektaklu

7. Najlepsze przedstawienia oraz ich twórcy  uhonorowani będą nagrodami (pieniężnymi

lub rzeczowymi), ponadto wszystkie zespoły otrzymają dyplomy uczestnictwa.

8. Nieprzekraczalny termin nadsyłania zgłoszeń:18 listopada 2011 r.

Kartę zgłoszenia oraz kasetę video, DVD lub VCD należy przesłać na adres :

Nyski Dom Kultury: ul. Wałowa 7:48-300, Nysa z dopiskiem ”PROSCENIUM”.

9. Ze względu na trudności finansowe organizator wprowadził  akredytację uczestników

zakwalifikowanych do finału w wysokości  10 zł. od osoby .

Ponadto proponujemy nocleg w kwocie 35 zł. od osoby w Schronisku Młodzieżowym

(płaci uczestnik ) oraz 1obiad, który zapewnia organizator dla osób akredytowanych.

Zamawiając noclegi należy podać ich ilość na zgłoszeniu.

Akredytację prosimy wpłacić na konto Nyskiego Domu Kultury,

ING BŚK o/Nysa 10 1050 1490 1000 0005 0292 2966 lub w dniu przyjazdu w kasie NDK.

10. Organizator nie pokrywa kosztów przejazdu zespołów ani kosztów wynajęcia transportu.

11. Szczegółowe informacje uzyskać można w Nyskim Domu Kultury

tel. 077 / 433-44-75 lub kom.608685256 – Kamila Kopeć

Uwaga:

W przypadku zmiany terminu poinformujemy uczestników telefonicznie.