Tajemnice starożytnego Egiptu

Wystawa pod tytułem „Egipt. Od starożytności do współczesności. W krainie piramid i fellachów” okazała się prawdziwą podróżą do starożytnego świata. Z wszelkimi jego tajemnicami i zagadkami, które nawet dla wytrawnych znawców tematu pozostają kwestiami co najmniej spornymi. Przewodnikiem wyprawy w wyobraźni był profesor Henryk Brandys.

Wystawę, na którą przybyło ponad 70 uczniów nyskich szkół, poprzedziła prelekcja profesora Henryka Brandysa. Młodzież nie kryła podziwu dla wiedzy archeologa, a formułę lekcji w Bastionie św. Jadwigi oceniła na 5+. Uczestnicy zgodnie przyznawali, że tylko kontakt z „żywą materią” jest w stanie zapaść w pamięć na dłużej i mobilizować do dalszego zgłębiania tematu. Spotkanie z człowiekiem, który osobiście odkrywał tajemnice Egiptu sprawdziło się więc zdecydowanie lepiej, niż lekcje w szkolnych murach. Szczególnie smakowita okazała się mrożąca krew w żyłach opowieść o krwiożerczej bestii zamieszkującej Nil. Krokodyl omal nie pożarł podróżującego z profesorem Brandysem Włodzimierza Godlewskiego i tylko czujność oraz refleks tego pierwszego pozwoliła uniknąć tragedii. Wystawa to jednak dopiero początkiem przygody z Egiptem. Licealistów czekał szkolny panel dyskusyjny, a młodsza grupa zobowiązała się do zorganizowania wystawy tematycznej. Po prelekcji nadszedł czas na bezpośrednie obcowanie ze światem starożytnym.

Czemu piramidy znajdują się tylko na lewym brzegu Nilu?

Na to i wiele innych pytań odpowiadał w trakcie prelekcji, a potem otwarcia wystawy, profesor Brandys. Uczniowie, podzieleni na dwie grupy wiekowe, przenieśli się do sali wystawowej, aby z bliska obejrzeć eksponaty. I tutaj mogli liczyć na fachowe objaśnienia Profesora. Młodsi zainteresowali się szczególnie sztyletem, starsi z uwagą wysłuchali uwag o tradycji palenia tytoniu i sziszy. Ocena „fajnie” to najlepszy komplement, jaki mógł paść (i oczywiście padł) z ust dzieciaków ze szkoły podstawowej nr 3 w Nysie. Maluchy zadeklarowały gotowość do kolejnych spotkań. Uczniowie klasy humanistycznej z nyskiego Carolinum również nie kryli zadowolenia. Możliwość skorzystania z wiedzy z pierwszej głowy na pewno zaprocentuje podczas matury.

Łyk nauki na przyszłość

Choć uczniowie zdawali się tego nie zauważyć, spotkanie przerodziło się niemal w lekcję wychowawczą. Profesor wielokrotnie nawiązywał do współczesnych procesów cywilizacyjnych udowadniając , że pomimo upływu czasu wciąż zmagamy się z podobnymi problemami. I tak, za sprawą wyobraźni, między najmłodszymi słuchaczami, zasiadł mały Egipcjanin. Nieszczęśnikowi, ku przerażeniu uczniów SP, przyszło opanować kilkaset hieroglifów. Zestawił ze sobą polski alfabet na 32 litery z egipskim, liczącym kilkaset znaków. W ten sposób przekonał maluchy, że w polskiej szkole o nadmiarze nauki nie ma mowy. Starsi przyznali, że oszczędne użytkowanie wody to priorytet współczesnego pokolenia, jeśli nie chcemy kiedyś zmagać się problemami, jakie obecnie dotykają Egipt.

Warto zwiedzić

Wystawę warto zwiedzić z wielu powodów. Takie eksponaty w Nysie to rzadkość, tym bardziej, że wśród nich pojawiły się prawdziwe perły, na przykład fragment ceramiki z wizerunkiem wąsatej twarzy. Jak wyjaśnił Profesor, to precedens, bowiem tradycja muzułmańska restrykcyjnie zabrania utrwalania wizerunków istot żywych. Innym rarytasem jest fragment oryginalnej chińskiej porcelany. Wielu z pewnością ten eksponat zadziwi, porcelana daleka jest bowiem od utrwalonych w naszej świadomości stereotypów. Aby się jednak o tym przekonać, trzeba osobiście odwiedzić Bastion św. Jadwigi. Profesor Henryk Brandys wielokrotnie podczas spotkania podkreślał też, że tylko obcowanie z innymi, starożytnymi cywilizacjami, uczy prawdy o nas samych – Poznając historię, poszerzamy swoje horyzonty i zaczynamy inaczej patrzeć na świat, i rozumieć nie tylko naszych bliskich, ale i naszych sąsiadów. Zaczynamy widzieć siebie, Polskę, na właściwym miejscu.

Anna Skrzypiec

_______________________

Zapraszamy na podróż do Egiptu z Bastionem św. Jadwigi. W dniu 20 września o godzinie 10.00 odbędzie się otwarcie wystawy pt. „Egipt. Od starożytności do współczesności. W krainie piramid i fellachów”. W czasie otwarcia swoją prelekcję wygłosi prof. H. Brandys.

Prof. Henryk Brandys to  archeolog i orientalista. Jako filolog języków orientalnych biegle włada arabskim i staroegipskim. Jest także doktorem nauk historycznych. Był uczestnikiem wielu ekspedycji archeologicznych na tereny Egiptu, Syrii, Sudanu i Chin. Należy do grona najwybitniejszych znawców kultury i historii Dalekiego Wschodu w Polsce.

Ta wystawa to dotknięcie jednej z najstarszych kultur świata, która w odróżnieniu od chińskiej, jaka ma nieprzerwaną ciągłość, została w pewnym momencie przerwana - w 640 roku Egipt najechali Arabowie, którzy Egipcjan zepchnęli na południe. Od tego czasu Egipt jest krajem muzułmańskim, a dawna ludność stopniowo asymilowała się z Arabami. Ci zastosowali bardzo skuteczną metodę - ten, kto nie chciał przyjąć islamu, musiał płacić większe podatki - mówił prof. Henryk Brandys - Często krytykujemy inne religie i kultury, nie mając o nich zielonego pojęcia. Tymczasem, tak jak Żydzi to nasi starsi bracia w wierze, to wyznający islam, to nasi młodsi bracia. Nie będziemy rozumieć innych ludzi, jeśli nie poznamy ich kultury.

W Bastionie św. Jadwigi będzie można m. in. zobaczyć kopie malowideł z grobowców przeważnie z okresu Nowego Państwa na papirusach, oryginalne fragmenty ceramiki rzymskiej (I-IV w.) i arabskiej (XIV-XVIII w.) i z połowy XX w. szkła i naczynia ceramiczne będące własnością komisarza wystawy. Wśród eksponatów wyróżniają się swoją kolorystyką egipskie szkła, wyrabiane tradycyjną technologią w manufakturach na Chan-Chalili. Ich kształty nie zmieniły się od sześciu stuleci. Te ręcznie formowane i dmuchane naczynia o bardzo zróżnicowanych kształtach służyły przeważnie jako lampki oliwne lub pojemniki na mikstury. Szkło to zawiera duże ilości baniek powietrza, tak zwane pladry, które dodają mu wiele uroku i są bardzo poszukiwane przez zbieraczy. Tradycje wyrobów szklanych odziedziczyli Arabowie po starożytnych mieszkańcach Wschodu. Równie znakomite są arabskie wyroby metalowe. Na wystawie przyciągają uwagę charakterystyczne dla całego świata arabskiego sprzęty do parzenia i picia kawy, ulubionego, tradycyjnego napoju, który pije się tak w czasie pracy jak i sjesty.

Wystawa jest skromną prezentacją jednej z najstarszych i najbardziej fascynujących cywilizacji na świecie, cywilizacji, która wywarła wielki wpływ na rozwój świata starożytnego, w której wiele osiągnięć szczególnie w dziedzinie nauki i sztuki jeszcze teraz jest przedmiotem podziwu uczonych i zwykłych ludzi.